Je merkt het in gesprekken bij de kapper, aan de bar of bij de autodealer. Steeds vaker hoor je dezelfde twijfel: mag je nog wel contant betalen zoals vroeger? Die onzekerheid is niet uit de lucht gegrepen. Sinds 1 januari 2026 geldt er in Nederland een harde grens voor contante betalingen bij goederen. Wat jarenlang normaal was, is nu in veel gevallen verboden. De wijziging kwam zonder brede publiekscampagne, maar heeft grote gevolgen voor hoe je grote aankopen mag afrekenen.
Harde grens zonder ruimte voor interpretatie
Je moet sinds 1 januari 2026 rekening houden met een absoluut verbod op contante betalingen vanaf €3.000 wanneer er een ondernemer bij betrokken is. Dat geldt voor nieuwe én tweedehands goederen. Het maximale bedrag dat je nog cash mag betalen, bedraagt €2.999,99 per transactie. Alles daarboven is wettelijk verboden. Er is geen meldplicht als alternatief en geen beoordelingsruimte voor de verkoper. Zowel jij als koper als de ondernemer die het geld aanneemt, zijn verantwoordelijk voor naleving.
Ondernemers en kopers beide aansprakelijk
Je kunt je niet verschuilen achter onwetendheid. De wet maakt geen onderscheid tussen goede bedoelingen en bewuste overtreding. Autodealers, juweliers, elektronicazaken en andere professionele handelaren vallen allemaal onder de regeling. Als jij meer dan €3.000 contant wilt betalen voor een product, mag de ondernemer dat niet accepteren. Doet hij dat toch, dan overtreedt hij de wet. Maar ook jij als koper bent dan in overtreding. De grens is hard en geldt voor iedereen.
Witwassen als belangrijkste aanleiding
Je ziet dat de maatregel voortkomt uit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Contant geld is moeilijker te traceren dan digitale betalingen. Criminele geldstromen maken daar al jaren gebruik van. Grote cashbetalingen worden regelmatig ingezet om illegaal verdiend geld om te zetten in ogenschijnlijk legale aankopen. Door de grens te verlagen naar €3.000 wil de overheid dat mechanisme verstoren. Minder anonieme geldstromen betekent volgens beleidsmakers minder ruimte voor witwassen.
Nederland kiest voor strengere aanpak dan de EU
Je moet weten dat de Europese Unie pas vanaf 2027 een maximum van €10.000 invoert voor contante betalingen. Nederland loopt dus voorop en kiest bewust voor een veel lagere grens. Met €3.000 behoort het land tot de strengere lidstaten. België hanteert een vergelijkbare limiet, terwijl Frankrijk en Spanje zelfs een grens van €1.000 kennen. Nederland positioneert zich daarmee in de strengere categorie binnen Europa, met het doel criminele geldstromen eerder te stoppen.
Betalingen splitsen helpt niet
Je hoort soms dat mensen denken de regels te kunnen omzeilen door een aankoop op te knippen. Dat idee klopt niet. De wet kijkt naar de totale transactie. Als jij een aankoop van €4.000 verdeelt in twee betalingen van €2.000, dan blijft het één transactie. Ook een combinatie van cash en pin boven €3.000 valt onder het verbod. Zelfs als je de betalingen over meerdere dagen verspreidt, verandert dat niets aan de beoordeling.
In de praktijk gaat het vaak mis bij samengestelde transacties
Je ziet dat juist bij ingewikkelde of samengestelde aankopen fouten ontstaan. Ondernemers en klanten onderschatten soms hoe strikt de regels zijn. Handhavers kijken naar samenhang, timing en intentie. Creatieve constructies worden zelden geaccepteerd. Daarom is kennis van de wet essentieel. Ondernemers in risicosectoren, zoals autohandel en juweliers, staan extra onder toezicht. Zij moeten scherp zijn op de herkomst en vorm van betalingen.
Belangrijke uitzondering tussen particulieren
Je kunt nog steeds grote bedragen contant betalen wanneer het om een transactie tussen twee particulieren gaat. Zolang geen van beide partijen ondernemer is en er geen sprake is van professioneel handelen, mag een betaling boven €3.000 volledig contant plaatsvinden. Denk aan een particuliere verkoop via Marktplaats. Zodra één van de partijen als ondernemer optreedt, vervalt deze uitzondering. Dan geldt direct de grens van €3.000.
Diensten vallen voorlopig buiten het verbod
Je moet ook weten dat het huidige verbod alleen betrekking heeft op goederen. Diensten zijn voorlopig uitgezonderd. Dat betekent dat je voor bijvoorbeeld een reparatie, huur of advies nog steeds onbeperkt contant kunt betalen. Deze keuze is bewust gemaakt in de huidige wetgeving. Tegelijkertijd wordt op Europees niveau gesproken over mogelijke uitbreiding. Andere fiscale verplichtingen, zoals administratie en belastingregels, blijven wel gelden.
Digitale betaalmiddelen onbeperkt toegestaan
Je ziet dat het verbod uitsluitend geldt voor chartaal geld. Niet-contante betaalmiddelen blijven zonder limiet toegestaan. Pinbetalingen, bankoverschrijvingen, creditcards en cadeaubonnen vallen buiten het verbod. Voor ondernemers betekent dat meer transparantie en betere traceerbaarheid van grote transacties. Voor jou als consument maakt dit contant betalen bij grote aankopen steeds minder praktisch, ook al blijft cash officieel een wettig betaalmiddel.
Strenge sancties bij overtreding
Je loopt bij overtreding het risico op stevige boetes. Die kunnen oplopen tot €10.000 of meer, afhankelijk van de ernst en herhaling. In zware gevallen is zelfs strafrechtelijke vervolging mogelijk. Het toezicht ligt bij de Belastingdienst via Bureau Toezicht Wwft. Sectoren waar veel met hoge bedragen wordt gewerkt, staan extra in de schijnwerpers. De overheid maakt duidelijk dat het geen symbolische maatregel is, maar actief wordt gehandhaafd.
Situatie vóór 2026 was aanzienlijk ruimer
Je kon tot en met 2025 nog contant betalen tot €10.000 zonder absoluut verbod. Wel golden er meldplichten en cliëntenonderzoek bij hogere bedragen. Iemand kon dus €9.999 cash afrekenen bij een dealer. Dat was juridisch toegestaan, al werd het kritisch bekeken. Sinds 2026 is die speelruimte verdwenen. De nieuwe grens van €3.000 laat geen ruimte voor interpretatie of uitzonderingen bij ondernemers.
Europese regels vanaf 2027 sluiten aan op strengere koers
Je krijgt vanaf 2027 ook te maken met Europese regels. Dan voert de EU een verbod in op contante betalingen boven €10.000 voor goederen en diensten. Lidstaten mogen strengere regels hanteren. Nederland hoeft dus niets aan te passen en blijft bij de lagere grens van €3.000. Dat betekent dat het land structureel in de strengste categorie blijft vallen binnen de Europese Unie.
Debat over privacy en controle groeit
Je ziet dat de maatregel maatschappelijk discussie oproept. In sectoren zoals de autohandel weigeren dealers standaard grote cashbetalingen. Dat leidt soms tot irritatie bij klanten die gewend waren anders te betalen. Op sociale media groeit het debat over privacy, vrijheid en overheidscontrole. Juridisch is de regel helder en internationaal niet uniek. Contant betalen mag nog steeds, maar alleen binnen een veel smaller speelveld dan voorheen.
