Er dreigt een flinke financiële tegenvaller voor de schatkist nu de verkoop van sigaretten en shag fors is gedaald. Dit blijkt uit recente cijfers van de tabakssector, die aantonen dat de verkoop sterk is afgenomen sinds de forse accijnsverhoging van enkele maanden geleden. De coalitiepartij BBB heeft inmiddels opheldering geëist van het kabinet, aangezien het gaat om mogelijke verliezen van honderden miljoenen euro’s.
Stijgende accijnzen
Per 1 april is de accijns op een pakje van 20 sigaretten aanzienlijk verhoogd. Waar je voorheen € 5,87 aan accijns betaalde, is dit nu gestegen naar € 7,81. Hierdoor ligt de prijs van een pakje sigaretten inmiddels boven de 11 euro.
Meer dan de helft van deze prijs bestaat uit accijnzen. De verwachting was dat dit de schatkist een flinke extra opbrengst zou opleveren, maar de realiteit blijkt anders.
Forse daling in de verkoop
De accijnsmonitor laat zien dat de verkoop van tabakswaren sinds juni een sterke daling vertoont. In juni was er sprake van een daling van ruim 40 procent. In de maanden juli en augustus schommelde de daling rond de 30 procent. De verwachting van het kabinet was een toename in inkomsten, maar door de afgenomen verkoop dreigt de opbrengst flink tegen te vallen.
Volgens de brancheorganisatie NSO, die de belangen van de tabakssector behartigt, kan de jongste accijnsverhoging zelfs leiden tot een inkomstenverlies van 100 miljoen euro. Waar de overheid op 400 miljoen extra inkomsten had gerekend, dreigt nu een tegenvaller van bijna een half miljard euro voor het nieuwe kabinet.
Inkomensverlies dreigt
In Den Haag wordt de situatie nauwlettend in de gaten gehouden. Hoewel de exacte omvang van het verlies nog niet duidelijk is, zijn ingewijden er zeker van dat de tegenvaller substantieel zal zijn.
Grenseffect
Het ministerie van Financiën waarschuwde al eerder voor het zogenoemde grenseffect. Dit houdt in dat mensen hun tabak in het buitenland kopen, omdat de prijsverschillen met bijvoorbeeld Duitsland te groot worden.
Dit grenseffect lijkt nu realiteit, aangezien steeds meer mensen hun rookwaren over de grens halen. Vooral ondernemers in de grensregio merken dat hun klanten massaal vertrekken naar buurlanden om sigaretten goedkoper in te slaan.
Uit gegevens van de tabakssector blijkt inmiddels dat 35 procent van alle tabaksproducten in Nederland niet hier is gekocht. De NSO meldt bovendien een sterke toename van namaaksigaretten en smokkelwaar uit landen als Polen en Turkije. Volgens de organisatie wijst dit op georganiseerde smokkelnetwerken, die profiteren van de hoge accijnzen in Nederland.
Accijnsverhoging terugdraaien?
Het BBB-Kamerlid Henk Vermeer heeft opheldering gevraagd aan het ministerie van Financiën. Hij wil dat het ministerie onderzoekt of de cijfers van de accijnsmonitor kloppen. Vermeer pleit ervoor de accijnsverhoging terug te draaien, indien de cijfers inderdaad correct zijn.
“Normaal gesproken zou een lastenverlichting slecht zijn voor de schatkist, maar in dit geval niet. Daarom kan de minister van Financiën geen bezwaar hebben tegen deze maatregel”, aldus Vermeer.
Met de financiële druk die toeneemt, lijkt het noodzakelijk dat de politiek snel een beslissing neemt over de accijns op tabaksproducten. De komende tijd zal uitwijzen of de accijnsverhoging, bedoeld om de schatkist te spekken, juist leidt tot een onvoorziene financiële tegenvaller.
