Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam heeft fel gereageerd op recente uitspraken van PVV-leider Geert Wilders. Ze deed dit tijdens een gesprek in de talkshow van Eva Jinek. (zie video) Daarin sprak ze openlijk haar zorgen uit over de opvattingen van Wilders.
Volgens Halsema wekken zijn standpunten steeds meer de indruk dat hij alleen demonstraties toestaat die zijn eigen visie ondersteunen. De aanleiding voor haar reactie was een X-bericht van Wilders, waarin hij zowel Halsema als de pro-Palestijnse demonstranten het land uit wenste.
De aanleiding voor het conflict was een pro-Palestijnse tegendemonstratie bij een pro-Israël manifestatie op de Dam. Wilders uitte zijn ongenoegen hierover, en Halsema kreeg de kans om tijdens het interview te reageren. Ze gaf aan dat ze geen behoefte had om op hetzelfde niveau als Wilders te reageren, maar maakte wel duidelijk dat ze de uitspraken verontrustend vond.
Wilders en autoritaire sentimenten
Halsema stelde dat Wilders’ opvattingen een gevaarlijk autoritair sentiment bevatten. Ze betoogde dat als Wilders bepaalt welke demonstraties wel en niet mogen, dit de fundamenten van de democratie ondermijnt.
Volgens Halsema is het de taak van de overheid om het demonstratierecht te waarborgen, ook als dat betekent dat demonstranten tegenover elkaar staan. “We moeten oppassen voor een samenleving waarin alleen demonstraties die de overheid schikt, toegestaan worden”, zei ze nadrukkelijk.
Daarnaast uitte ze haar zorgen over de retoriek van Wilders, die betogers het land uit wil zetten. Ze noemde dit “giftig” en waarschuwde dat het demoniseren van mensen met oprechte bedoelingen kan leiden tot maatschappelijke verdeeldheid.
Halsema benadrukte dat kritiek op de Israëlische staat niet automatisch antisemitisme is. “Als je mensen met oprechte bedoelingen wegzet als antisemieten, plant je een gif dat de samenleving aantast.”
Alternatieve locatie
Tijdens het gesprek kwam ook de vraag aan bod of de pro-Palestijnse demonstranten niet naar een andere locatie hadden kunnen worden verwezen. Volgens Halsema was dit niet mogelijk, omdat het Rokin – een mogelijke locatie – te klein was.
Ze legde uit dat het wettelijk verplicht is om tegendemonstraties op een zodanige afstand te houden dat beide groepen elkaar kunnen zien. Hierdoor kon de gemeente geen andere geschikte plek aanbieden.
Toch vond de manifestatie op de Dam ongehinderd plaats, aldus Halsema. Er werd een minuut stilte gehouden en sprekers kregen de ruimte om hun boodschap over te brengen. “Dat alles is zonder problemen verlopen”, concludeerde ze.
Burgemeesters steunen Halsema
Halsema staat niet alleen in haar standpunt. Verschillende burgemeesters spraken hun steun uit na het bericht van Wilders. Sharon Dijksma, burgemeester van Utrecht, noemde de tweet “volstrekt onverantwoord” en waarschuwde dat zulke uitspraken het gezag van burgemeesters ondermijnen.
Ook Jan van Zanen, burgemeester van Den Haag, vond dat burgemeesters juist steun verdienen in deze lastige tijden. Hij benadrukte dat het belangrijk is om conflicten niet te importeren, maar vrede te bevorderen.
Premier Dick Schoof bleef neutraler in zijn reactie, maar liet wel weten dat de regering achter de moeilijke keuzes van burgemeesters staat. “Wij steunen burgemeesters in de ingewikkelde keuzes die ze dagelijks moeten maken. Dat geldt ook voor burgemeester Halsema”, aldus de premier.
Het coalitieakkoord van de huidige regering, bestaande uit PVV, VVD, NSC en BBB, stelt dat er een scherpere scheiding moet komen tussen vreedzame demonstraties en acties die de openbare orde verstoren.
