Een dienst die nog maar net op stoom kwam, gaat alweer op de schop. De Nederlandse overheid stopt met de Dienst identificatie en screening asiel (DISA), die iets meer dan een jaar draaide in Ter Apel. Daarmee verdwijnen naar schatting zo’n 120 banen verspreid over Nederland.
De beslissing valt rauw op het dak van veel medewerkers, die juist waren aangenomen om deze nieuwe schakel in het asielproces op te bouwen. En dat wringt extra, omdat er in korte tijd tientallen miljoenen euro’s in DISA zijn gestoken.
Wat DISA precies deed
DISA was opgezet om de eerste stap bij een asielaanvraag te regelen: vaststellen wie iemand is. Dat klinkt simpel, maar het gaat om het controleren van persoonsgegevens, het beoordelen van documenten en het afnemen van vingerafdrukken.
Die gegevens zijn cruciaal voor het vervolg, omdat ze voorkomen dat iemand onder een andere naam opnieuw een aanvraag kan doen. DISA zat vooral in Ter Apel, waar veel asielzoekers zich als eerste melden, maar had ook personeel op andere plekken.
Waarom de overheid deze dienst oprichtte
Voor DISA lag dit werk vooral bij de politie, meer specifiek bij AVIM: een afdeling die zich bezighoudt met vreemdelingenzaken, identiteitsonderzoek en het bestrijden van mensenhandel. Maar de druk op de politie is al jaren hoog.
Het kabinet wilde dat agenten meer tijd konden steken in veiligheid en criminaliteitsbestrijding. Door de administratieve screening los te trekken en onder te brengen in een nieuwe organisatie, hoopte men het systeem soepeler te laten draaien.
Ter Apel als draaipunt in het asielproces
Ter Apel is al lange tijd het bekendste aanmeldpunt van Nederland. Wie hier aankomt om asiel aan te vragen, komt in een keten terecht met meerdere stappen en meerdere organisaties, die allemaal informatie van elkaar nodig hebben.
Juist omdat Ter Apel regelmatig onder druk staat bij piekmomenten, was het plan om processen te versnellen aantrekkelijk. Sneller registreren betekent sneller doorstromen in het systeem, al blijft dat in de praktijk vaak ingewikkeld.
Een investering van tientallen miljoenen
Voor het optuigen van DISA werd in korte tijd fors geïnvesteerd: ongeveer veertig miljoen euro volgens cijfers die rondgaan in berichtgeving. Dat bedrag ging niet alleen naar salarissen, maar ook naar de hele infrastructuur.
Denk aan digitale systemen, kantoorinrichting, logistiek, begeleiding en de organisatorische opstart. Het soort kosten dat je juist maakt als je verwacht dat een dienst jaren mee kan. Dat maakt de snelle stop nu extra gevoelig.
Waarom DISA nu toch verdwijnt
De kern van de beslissing: de screening wordt opnieuw anders ingericht. Het ministerie van Justitie en Veiligheid wil dat de taken van DISA worden overgenomen door de immigratie- en naturalisatiedienst (IND), die al de asielaanvragen beoordeelt.
Door de identificatie en registratie dichter bij de IND te leggen, wil de overheid de keten versimpelen. Minder overdrachtsmomenten tussen organisaties zou moeten zorgen voor minder bureaucratie en een overzichtelijker proces.
Gevolgen voor personeel in Ter Apel en daarbuiten
Voor medewerkers is het niet alleen een beleidswijziging op papier, maar simpelweg baanverlies. In Ter Apel gaat het om ongeveer 80 functies die verdwijnen. Daarnaast raken nog eens zo’n 40 banen andere locaties.
Onder meer Budel en Den Haag worden genoemd als plekken waar formatie verdwijnt. Veel mensen waren pas kort in dienst en waren juist bezig met het opbouwen van routines, systemen en samenwerking met de rest van de keten.
Frustratie en het gevoel van weggegooide energie
Op de werkvloer overheerst vooral verbazing. Medewerkers hebben tijd en energie gestoken in het neerzetten van een organisatie die nu alweer wordt ontmanteld. Dat voelt voor velen alsof hun werk in één klap minder waard is gemaakt.
Daarbij komt de discussie over belastinggeld. Als er tientallen miljoenen zijn geïnvesteerd en de dienst draait amper een jaar, dan is het logisch dat mensen zich afvragen waarom dit niet eerder anders is doordacht.
Politieke discussie ligt voor de hand
Wanneer een relatief nieuwe overheidsdienst snel wordt opgeheven, komt er vrijwel altijd politieke kritiek. Tegenstanders zullen wijzen op geldverspilling en gebrekkige planning. Voorstanders zullen benadrukken dat bijsturen soms nodig is.
De vraag is vooral wat dit zegt over de manier waarop Nederland het asielsysteem organiseert. De afgelopen jaren zijn er vaker aanpassingen gedaan, juist omdat de praktijk weerbarstig is en de druk op opvang en verwerking wisselt.
Wat dit betekent voor asielzoekers en de komende periode
Voor asielzoekers verandert er opnieuw iets in de eerste fase van hun aanvraag. De verwachting is dat de IND een grotere rol krijgt bij de start van het proces. Hoe de overgang precies verloopt, moet de komende tijd duidelijk worden.
Wat nu al duidelijk is: het asielsysteem blijft zoeken naar een vorm die werkt in rustige én drukke tijden. Benieuwd hoe jij hiernaar kijkt: is dit logisch bijsturen of vooral zonde van geld en inzet? Laat het weten op onze sociale media.
Bron: trendyvandaag.nl
