Je merkt het misschien niet direct aan de thermostaat, maar op de energiemarkt is de beweging groot. In slechts één week tijd is de gasprijs met meer dan twintig procent gestegen. Die stijging komt niet uit het niets. Lage temperaturen in meerdere delen van Europa zorgden voor een hogere vraag, terwijl geopolitieke spanningen extra onzekerheid toevoegen. Samen zetten deze factoren de markt onder druk en zorgen ze voor nervositeit bij handelaren en energiebedrijven.
Sterkste stijging sinds najaar 2023
Vrijdagmiddag ligt de gasprijs rond de 34,70 euro per megawattuur. Dat is een opvallende sprong ten opzichte van het begin van de week. Maandag werd gas nog verhandeld voor ongeveer 28 euro per megawattuur. Binnen enkele dagen verdween daarmee een groot deel van de rust die de markt eerder liet zien. Volgens marktanalisten gaat het om de scherpste prijsstijging sinds oktober 2023, wat de gevoeligheid van de markt opnieuw benadrukt.
Nog geen herhaling van vorig jaar
Ondanks de stevige stijging blijft de prijs voorlopig onder eerdere piekniveaus. In februari vorig jaar lag de gasprijs nog boven de 50 euro per megawattuur. Dat verschil geeft aan dat de huidige situatie serieus is, maar nog geen extreme vormen aanneemt. Toch zorgt de snelle toename voor alertheid. Je ziet dat handelaren vooruitkijken en reageren op risico’s, nog voordat tekorten daadwerkelijk ontstaan.
Gasvoorraden slinken sneller dan verwacht
Een belangrijke rol wordt gespeeld door de ondergrondse gasvoorraden. Volgens cijfers van het Nationaal Energiedashboard zijn de Nederlandse gasvoorraden momenteel voor 37,8 procent gevuld. In december lag dat percentage nog rond de zestig procent. Dat verschil laat zien hoe snel de reserves zijn aangesproken tijdens de koude weken. De daling zorgt voor extra druk op de markt en versterkt het prijsopdrijvende effect.
Europese reserves onder seizoensniveau
Niet alleen in Nederland dalen de voorraden. Ook op Europees niveau is het beeld vergelijkbaar. De Europese gasreserves staan momenteel op ongeveer 52 procent. Dat ligt duidelijk onder het seizoensgemiddelde van 67 procent. Door het koude weer is de vraag hoger dan normaal, terwijl aanvulling lastiger verloopt. Hierdoor groeit de onzekerheid over de rest van het winterseizoen en nemen prijsschommelingen toe.
Kou en geopolitiek versterken elkaar
De weersomstandigheden vormen niet de enige verklaring voor de stijgende gasprijs. Ook internationale spanningen spelen mee. De situatie in Iran zorgt voor onrust op de energiemarkt. Iran is een belangrijke gasleverancier voor Turkije, en onzekerheid over leveringen werkt door in bredere Europese prijsverwachtingen. Die combinatie van kou en geopolitiek maakt de markt extra gevoelig.
Markt reageert op risico’s vooruit
Wat je nu ziet, is vooral een reactie op mogelijke risico’s. Er is nog geen sprake van acute tekorten, maar de markt prijst toekomstige onzekerheden alvast in. Handelaren houden rekening met aanhoudende kou, verdere spanningen en lagere buffers. Dat vooruitdenken zorgt ervoor dat prijzen sneller bewegen dan consumenten misschien verwachten. Het laat zien hoe fragiel het evenwicht op de gasmarkt kan zijn.
Onrustige periode nog niet voorbij
Voorlopig lijkt de rust nog niet teruggekeerd. Zolang de temperaturen laag blijven en geopolitieke zorgen voortduren, blijft de gasprijs gevoelig voor schommelingen. Je ziet hoe snel omstandigheden kunnen veranderen en hoe direct dat doorwerkt in energieprijzen. De komende weken zullen uitwijzen of de stijging doorzet of dat de markt weer stabiliseert.
