Hassan loopt door de stad. De ochtendzon werpt lange schaduwen over de straat. Hij merkt de blikken. Soms subtiel, een korte blik vanuit de ooghoeken. Soms onbeschaamd, alsof ze hem willen doorgronden. “Als ik mijn baard laat staan,” zegt Hassan, “veranderen de blikken. Ze worden harder, wantrouwender. Het voelt alsof ik plots een ander persoon ben voor de buitenwereld.”
De keuze om een baard te laten staan lijkt misschien onschuldig, maar voor Hassan brengt het veel meer met zich mee. Hij groeide op in een klein dorp, waar hij als kind altijd werd gezien als ‘die beleefde jongen van de bakker’. Met zijn kortgeknipte haar en gladgeschoren gezicht werd hij overal vriendelijk begroet. Maar zodra zijn baard zichtbaar werd, veranderde dat beeld drastisch.
“Het begon op mijn werk,” vertelt Hassan. Hij werkt in een groot kantoor, waar diversiteit officieel wordt aangemoedigd. Maar toen hij na zijn vakantie met een volle baard terugkwam, merkte hij direct een andere houding bij collega’s. “Het leek alsof ik niet meer dezelfde persoon was. Mensen hielden afstand. Grapjes maakten plaats voor beleefde, maar koude woorden. Het deed pijn.”
Wat Hassan beschrijft, is een fenomeen dat veel mannen met een Marokkaanse achtergrond herkennen. De baard, een eenvoudig symbool van persoonlijke stijl of religieuze expressie, wordt vaak geassocieerd met negatieve stereotypen. Hassan ervaart hoe diepgeworteld deze vooroordelen zitten. “Ik werd ineens iemand die ‘gevaarlijk’ kon zijn. Mensen projecteerden hun angsten op mij, zonder dat ik iets had veranderd behalve mijn uiterlijk.”
Het blijft niet bij ongemakkelijke blikken. Hassan deelt een ervaring die hem nog steeds achtervolgt. “Ik stond bij een bushalte te wachten. Een vrouw stapte achteruit, alsof ik haar iets zou aandoen. Het ergste was dat ze me direct in de ogen keek, met pure angst. Ik heb nooit eerder iemand zo naar mij zien kijken. Dat vergeet je niet.”
Hassan probeerde aanvankelijk begripvol te zijn. “Misschien komt het door het nieuws of door beelden in de media,” dacht hij. Maar na verloop van tijd begon het hem op te breken. “Hoeveel begrip moet ik hebben voor anderen, terwijl ze mij als een bedreiging zien? Het wordt zwaar om elke dag jezelf te verdedigen voor iets waar je geen controle over hebt.”
Toch is het voor Hassan geen optie om zijn baard af te scheren. “Het is een deel van wie ik ben. Mijn baard draagt betekenis voor mij, zowel cultureel als religieus. Als ik hem afscheer, voelt het alsof ik een deel van mezelf verloochen.” Maar die keuze heeft consequenties. Zelfs in zijn vriendenkring merkte hij een verandering. Sommigen maakten luchtige opmerkingen, maar hij voelde de onderliggende spanning. “Het voelt alsof ik me moet verantwoorden. Alsof ik moet uitleggen waarom ik niet gevaarlijk ben, alleen maar omdat ik er anders uitzie.”
De impact van deze vooroordelen is niet alleen psychologisch. Hassan vertelt hoe hij in winkels wordt gevolgd door beveiligers, hoe taxichauffeurs hem soms negeren en hoe hij bij sollicitaties zonder uitleg wordt afgewezen. “Ze zeggen nooit dat het om mijn uiterlijk gaat, maar ik weet het. Je voelt dat gewoon. Het is een constante strijd om te bewijzen dat je meer bent dan wat mensen denken te zien.”
Hassan wil dat mensen begrijpen hoe pijnlijk deze ervaringen zijn. Hij benadrukt dat het niet alleen over hem gaat. “Er zijn zoveel mannen zoals ik, die constant met deze oordelen moeten leven. Het breekt je af. Het maakt je onzeker. Soms vraag ik me af of het ooit zal veranderen.” Maar ondanks de pijn en frustratie blijft Hassan hoopvol. Hij wil blijven vechten tegen onrecht en vooroordelen. “Het begint bij bewustwording. Als mensen zichzelf leren confronteren met hun vooroordelen, kunnen we misschien langzaam verandering brengen.”
De kracht van Hassan ligt in zijn vastberadenheid. Hij kiest ervoor om zichtbaar te blijven, ook al weet hij dat het reacties oproept. Hij weigert zich te verschuilen of zijn identiteit te verbergen. “Ik wil dat mijn aanwezigheid een statement is. Dat mensen zien dat ik, ondanks alles, mezelf blijf. Dat ik niet buig voor onrecht.”
Hassan’s verhaal is een oproep tot reflectie. Hoe vaak oordelen we onbewust over iemand op basis van uiterlijk? Hoe vaak projecteren we onze angsten op anderen zonder hen echt te kennen? De blikken die Hassan dagelijks voelt, zijn meer dan oppervlakkig. Ze zijn een spiegel voor een samenleving die nog veel te leren heeft over acceptatie en gelijkwaardigheid.
Hassan’s baard is meer dan alleen gezichtsbeharing. Het is een symbool van trots, identiteit en een pijnlijke herinnering aan de uitdagingen die hij moet doorstaan. Maar bovenal is het een bron van kracht. Een kracht die hem drijft om zichtbaar te blijven en te strijden voor een wereld waarin niemand beoordeeld wordt op zijn uiterlijk, maar op zijn daden en karakter.
