Veel zelfstandige ondernemers laten jaarlijks grote bedragen liggen doordat zij hun jaarruimte onbenut laten. Je ziet in nieuwe cijfers van Knab hoe groot dat probleem inmiddels is geworden. Uit onderzoek onder 1055 zzp’ers blijkt dat het totale misgelopen voordeel in de miljarden loopt. Een aanzienlijk deel weet nauwelijks wat jaarruimte inhoudt. Die onbekendheid leidt tot structureel gemiste belastingvoordelen, terwijl pensioenopbouw voor ondernemers steeds urgenter wordt.
Gemiddeld duizenden euro’s per ondernemer
Uit het onderzoek blijkt dat zzp’ers dit jaar gemiddeld 4800 euro aan belastingvoordeel mislopen door ongebruikte jaarruimte. Je rekent dit bedrag landelijk door en komt uit op ruim 4,5 miljard euro per jaar. Slechts 4 procent benut de jaarruimte volledig. Ongeveer 50 procent doet er helemaal niets mee. Meer dan de helft begrijpt de regeling onvoldoende. Volgens Knab is dit verlies grotendeels te voorkomen met betere kennis en begeleiding.
Wat jaarruimte precies betekent
Jaarruimte is het bedrag dat je als zelfstandige fiscaal gunstig mag inleggen voor pensioenopbouw. Deze inleg is aftrekbaar in box 1, waardoor je direct minder inkomstenbelasting betaalt. Over de latere uitkering betaal je alsnog belasting. Dat gebeurt vaak tegen een lager tarief. Je profiteert dus van belastingverlaging in jaren waarin je inkomen relatief hoog ligt.
Direct belastingvoordeel bij storting
Wanneer je vóór het einde van het jaar gebruikmaakt van jaarruimte, krijg je meestal tussen 37 en 49 procent terug. Dat bedrag ontvang je via de belastingaangifte. Volgens Knab levert deze regeling daardoor een direct en concreet financieel voordeel op. Het gaat niet om een abstract toekomstvoordeel. Je merkt het effect direct in je portemonnee, wat voor veel ondernemers een belangrijk verschil kan maken.
Misverstanden over de regeling
Volgens Oskar Barendse bestaan er hardnekkige misverstanden over jaarruimte. „Veel ondernemers denken dat jaarruimte alleen belastinguitstel is. Maar dat klopt niet”, aldus Barendse. „Je betaalt nu – vaak in de duurste jaren van je leven – minder inkomstenbelasting. Tijdens je pensioen betaal je over de uitkering wel belasting, maar vaak tegen een lager tarief. Het voordeel is dus heel concreet en heel direct.” Zijn uitleg benadrukt het belang van deskundig advies.
Grote verschillen tussen inkomensgroepen
Uit het onderzoek blijkt dat kennis sterk samenhangt met de hoogte van de winst. Ondernemers met een winst onder 30.000 euro kennen begrippen als jaarruimte en lijfrente veel minder goed. Bij winsten boven 70.000 euro herkent ongeveer 70 procent deze termen wel. Volgens Knab verdiepen hogere inkomens zich vaker in fiscale mogelijkheden. Daardoor benutten zij hun belastingvoordeel structureel beter.
Bereidheid om alsnog actie te ondernemen
Respondenten kregen de vraag of zij met nieuwe kennis alsnog jaarruimte willen gebruiken. In totaal geeft 52 procent aan voortaan actie te willen ondernemen. Ongeveer 33 procent twijfelt nog. Zo’n 15 procent zegt dat extra kennis geen verschil maakt. Deze cijfers tonen dat bewustwording groeit, maar ook dat terughoudendheid blijft bestaan. Volgens onderzoekers is gerichte informatie daarom essentieel.
Zorgen over het pensioen nemen toe
Het onderzoek laat zien dat veel zzp’ers zich zorgen maken over hun toekomstige pensioen. Slechts 58 procent heeft een goed beeld van het latere pensioeninkomen. Vooral ondernemers onder de 50 jaar missen overzicht. Juist zij moeten nu belangrijke keuzes maken. Maar liefst 44 procent zegt eerder te zijn begonnen met pensioenopbouw, als dat mogelijk was geweest. Die uitkomst onderstreept het belang van tijdige planning.
