Het verlangen naar een witte kerst is in Nederland al jarenlang groot, zeker na een zomer die alle weerrecords leek te breken. Toch moeten mensen die hopen op een besneeuwd sprookjeslandschap tijdens de feestdagen hun verwachtingen temperen.
Volgens de laatste gegevens van Weeronline is de kans op een officiële witte kerst tijdens de komende feestdagen slechts zeven procent. Daarmee blijft het vooruitzicht op een dik pak sneeuw onder de kerstboom, ondanks de vele warme zomerdagen, bijzonder klein.
Wat betekent een officiële witte kerst?
Voor veel Nederlanders volstaat het zien van enkele sneeuwvlokken tijdens kerst om te spreken van een witte kerst, maar de officiële definitie is aanzienlijk strenger.
Volgens het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) mag er pas van een witte kerst worden gesproken als er in De Bilt, het landelijke meetpunt, zowel op 25 als op 26 december een aaneengesloten sneeuwdek ligt. Dit betekent dat vluchtige sneeuwbuien of lokale sneeuwval niet volstaan om aan deze eis te voldoen.
Alleen als het sneeuwdek op beide dagen aaneengesloten blijft liggen in De Bilt, wordt dit door het KNMI als witte kerst geregistreerd.
Deze officiële definitie maakt het fenomeen uiterst zeldzaam. Sinds het begin van de metingen in 1901 is er slechts acht keer sprake geweest van een officiële witte kerst in Nederland.
Veel mensen herinneren zich misschien lokale sneeuwval of winterse buien rond kerst, maar voor de statistieken telt alleen het sneeuwdek in De Bilt op beide dagen. Korte sneeuwbuien of een dun laagje dat snel weer verdwijnt, worden niet als officiële witte kerst geregistreerd.
Sneeuw tijdens kerst: vaker lokaal dan officieel
Sneeuw op de kerstdagen komt in Nederland wel geregeld voor, maar een officiële witte kerst blijft bijzonder zeldzaam. Sinds 1951 is er op 34 kerstdagen ergens in Nederland sneeuw gevallen. Dat varieert van enkele lokale sneeuwvlokken tot regio’s waar men daadwerkelijk kon genieten van een wit landschap.
Toch betekent een sneeuwbui in bijvoorbeeld Limburg of Groningen nog niet dat het hele land een witte kerst beleeft. Het meetpunt in De Bilt blijft leidend voor de officiële registratie.
Een voorbeeld hiervan is 2021. Toen lag er op eerste kerstdag een beetje sneeuw in het zuiden van Nederland, maar deze hoeveelheid was niet voldoende voor officiële erkenning. Het sneeuwdek lag namelijk niet in De Bilt of bleef niet op beide kerstdagen liggen.
Veel mensen kregen dus wel een winterse sfeer voorgeschoteld, maar het leverde geen officiële witte kerst op volgens de strikte KNMI-criteria.
Herinneringen aan de laatste witte kersten
De laatste keer dat Nederland officieel een witte kerst beleefde, was in 2010. In dat jaar lag er in grote delen van het land een sneeuwdek dat varieerde van 5 tot 20 centimeter. In Zuid-Limburg was het sneeuwtapijt het dikst, met lokaal zelfs tussen de 30 en 45 centimeter sneeuw.
Ook in De Bilt werd destijds een sneeuwlaag van vijf centimeter gemeten, genoeg om aan de eisen van het KNMI te voldoen. Velen zullen zich deze kerst herinneren als een echt winterwonderland, met besneeuwde daken en een knisperend witte wereld.
Opmerkelijk is dat ook in het jaar ervoor, in 2009, een witte kerst werd genoteerd. In dat jaar viel de meeste sneeuw nog vóór de kerstdagen, maar tijdens de feestdagen bleef er in De Bilt genoeg sneeuw over om aan de officiële definitie te voldoen.
De sneeuw begon weliswaar te smelten, maar het sneeuwdek hield stand. Twee witte kersten op rij zijn uitzonderlijk: voor deze dubbel notering was het in 1981 voor het laatst dat Nederland twee opeenvolgende jaren een witte kerst kende.
Regionale verschillen in de kans op sneeuw
De kans op een witte kerst is niet overal in Nederland even groot. Volgens Weeronline verschilt de statistische kans per regio aanzienlijk. In Midden-Nederland, waar De Bilt zich bevindt, is er gemiddeld eens in de zestien jaar sprake van een officiële witte kerst.
In het westen van het land is die kans nog kleiner; daar gebeurt het gemiddeld slechts eens in de 25 jaar dat men een witte kerst beleeft volgens de officiële norm. In het oosten van Nederland is de kans juist wat groter: daar wordt gemiddeld eens in de elf jaar een witte kerst geregistreerd.
Toch blijven de metingen in De Bilt bepalend voor de landelijke telling.
Historische cijfers tonen aan dat de kans op een witte kerst in Nederland gemiddeld rond de zeven procent ligt. Dat betekent dat de meeste jaren groen verlopen, zonder een besneeuwd landschap tijdens de feestdagen. Alleen uitzonderlijke weersomstandigheden leiden tot een sneeuwdek dat voldoet aan de KNMI-eisen.
De vooruitzichten voor 2026 blijven onzeker
Of Nederland in 2026 weer eens een witte kerst mag begroeten, valt eind september nog niet te zeggen. Betrouwbare voorspellingen zijn pas kort voor kerst mogelijk.
Zelfs als de weersverwachtingen in december koud en nat weer aankondigen, blijft het onzeker of de neerslag daadwerkelijk als sneeuw zal vallen en of deze sneeuw ook als een aaneengesloten dek blijft liggen in De Bilt.
LEES OOK:Dit riep de verdachte na het doodschieten van de cipier Marcel Blijd
Weeronline benadrukt dat de kans op een groene kerst – zonder sneeuw – daardoor veel groter is dan op een witte variant.
Wie dus droomt van een dik pak sneeuw onder de kerstboom, zal geduldig moeten zijn. De kans op een sprookjesachtig winterlandschap tijdens de feestdagen blijkt, ondanks de warme zomer en de hoop op verandering, slechts minimaal.
De officiële cijfers en strikte meetcriteria houden de realiteit scherp: een witte kerst blijft in Nederland een bijzonder en zeldzaam fenomeen.
