De politieke arena in Nederland is altijd vol verrassingen, maar de afgelopen maanden is er een opvallende verschuiving zichtbaar geworden. Terwijl de verkiezingen van 29 oktober 2025 nog vers in het geheugen liggen, voelen de regeringspartijen de gevolgen van veranderende opinies.
Achter de schermen wordt druk geanalyseerd en gedebatteerd over de nieuwste cijfers die voor veel beroering zorgen.
Het is niet ongebruikelijk dat partijen na een verkiezingsjaar terrein verliezen of winnen, maar de huidige ontwikkeling is bijzonder scherp. Verschillende peilingen tonen aan dat de steun voor het kabinet aanzienlijk is afgenomen. Politici, analisten en partijleden vragen zich af waar dit toe zal leiden en welke partijen juist profiteren van deze situatie.
De vraag rijst of het huidige kabinet, geleid door premier Rob Jetten, het tij nog kan keren.
De meest recente Peilingwijzer laat een duidelijke verschuiving in het politieke landschap zien. D66, VVD en CDA, de drie partijen die samen het kabinet vormen, komen gezamenlijk nog uit op ongeveer 45 zetels. Dit aantal is aanzienlijk lager dan de 66 zetels die zij bij de verkiezingen wisten te behalen.
Met minder dan een derde van de zetels in de Tweede Kamer is de steun voor het kabinet-Jetten historisch laag.
Zetelverliezen voor coalitiepartijen
De partij van premier Rob Jetten, D66, moet de grootste daling incasseren. Volgens de peilingen schommelt D66 momenteel tussen de 13 en 17 zetels, wat gemiddeld neerkomt op elf zetels minder dan het huidige aantal.
Ook de VVD, geleid door Dilan Yeşilgöz, heeft te maken met een terugval: de partij haalt nu nog 14 tot 18 zetels, een verlies van zes ten opzichte van het vorige resultaat. Het CDA verliest eveneens terrein en staat nu op 12 tot 16 zetels, vier minder dan voorheen.
Voor Dilan Yeşilgöz, de leider van de VVD, zijn de cijfers ronduit teleurstellend. Uit onderzoek van Verian/EenVandaag blijkt dat slechts 28 procent van de VVD-stemmers wil dat zij opnieuw lijsttrekker wordt bij de volgende verkiezingen.
Bovendien krijgt Yeşilgöz bij Ipsos I&O het laagste rapportcijfer van alle prominente partijleiders: een 3,7. Slechts 8 procent van de VVD-kiezers geeft aan voor de partij te kiezen vanwege de leider.
Opkomst van rechts: JA21 en FVD winnen terrein
Waar het kabinet terrein verliest, winnen andere partijen juist aan populariteit. JA21, onder leiding van Joost Eerdmans, staat volgens de Peilingwijzer op 15 tot 19 zetels. Dat betekent een stevige groei ten opzichte van de negen zetels die bij de verkiezingen werden behaald.
Ook Forum voor Democratie (FVD) boekt winst en stijgt van zeven zetels vorig jaar naar een huidige peiling van 10 tot 14. Beide partijen hebben hun positie in de Kamer aanzienlijk versterkt.
De PVV, hoewel iets gedaald in vergelijking met het verkiezingsresultaat, blijft met 18 tot 23 zetels een van de grootste partijen van Nederland. Samen opgeteld komen PVV, JA21 en FVD nu uit op 43 tot 56 zetels.
Daarmee steekt het rechtse blok de coalitie duidelijk naar de kroon. De SGP handhaaft zich in de peilingen met een score tussen de 2 en 4 zetels, terwijl BBB fors is teruggevallen naar slechts 0 tot 2 zetels.
PRO aan kop, andere partijen groeien ook
De grootste partij in de meest recente peilingen is PRO, die uitkomt op 25 tot 31 zetels. Ook andere partijen laten een stijgende lijn zien. Zo noteren 50PLUS, Partij voor de Dieren en SP elk een groei naar 4 tot 6 zetels.
Deze ontwikkelingen zetten de verhoudingen in de Tweede Kamer verder op scherp.
Voortdurende druk op het kabinet-Jetten
De trend van dalende steun voor de coalitiepartijen is al langer zichtbaar. Peiling na peiling zakt het kabinet verder weg. In aanloop naar de verkiezingen voor de Eerste Kamer, die op 17 maart plaatsvinden, groeit de druk op het kabinet-Jetten.
Politieke waarnemers wijzen erop dat de kiezer dan opnieuw een belangrijke stem kan laten horen over de toekomst van de coalitie.
Uit de peiling van EenVandaag blijkt dat het rechtse blok blijft groeien en dat de coalitiepartijen hun aanhang zien halveren. Ook uit de peiling van De Hond komt naar voren dat het kabinet-Jetten het risico loopt de meerderheid in de Eerste Kamer te verliezen, terwijl rechtse partijen forse winst boeken.
De klappen voor VVD en D66 worden ook zichtbaar in de zetelpeiling van Ipsos. Daarin stijgt JA21 zelfs naar 18 zetels en evenaart daarmee de PVV. De verschuivingen in het politieke landschap zetten niet alleen de toekomst van het kabinet-Jetten onder druk, maar brengen ook nieuwe kansen voor oppositiepartijen.
De vraag of het kabinet-Jetten, nu het nog niet eens een derde van de Kamer achter zich heeft volgens de peilingen, moet aftreden, wordt steeds vaker gesteld. In politieke en maatschappelijke kringen wordt volop gediscussieerd over welke stappen nu noodzakelijk zijn en welke partijen de leiding zouden moeten nemen bij een eventuele nieuwe coalitie.
