De eerste werkdag van het nieuwe jaar bracht meteen winterse omstandigheden die het dagelijks verkeer ontregelden. Door sneeuwval, gladheid en lage temperaturen voelde reizen voor veel mensen onveilig. Daardoor ontstond al vroeg onzekerheid over wat je mag doen als naar het werk gaan risico’s oplevert. Zeker wanneer thuiswerken geen optie is, roept dat spanning op. De situatie maakt duidelijk hoe kwetsbaar vaste werkafspraken zijn bij extreem weer en hoe belangrijk duidelijke communicatie wordt.
Overleg staat centraal bij gevaarlijk weer
Volgens vakbond FNV en arbeidsrechtadvocaat Pascal Besselink van DAS draait alles om overleg tussen jou en je werkgever. Zij benadrukken dat goed werkgeverschap en goed werknemerschap leidend zijn wanneer het weer gevaarlijk wordt. “Het gaat om goed werkgeverschap en goed werknemerschap,” legt Besselink uit. Er bestaat geen specifieke wet die exact voorschrijft wat moet gebeuren. Wel zijn er richtlijnen die houvast bieden bij het maken van redelijke afspraken.
Je blijft verantwoordelijk voor de reis
In principe blijf je verantwoordelijk voor het op tijd verschijnen op je werk, ook bij slecht weer. Sneeuw en gladheid veranderen die basisverplichting niet automatisch. Wanneer je normale manier van reizen niet mogelijk is, wordt verwacht dat je naar alternatieven kijkt. Dat kan betekenen dat je met een collega meerijdt of een ander vervoermiddel probeert te regelen. Pas wanneer dat echt niet lukt, wordt overleg met je werkgever noodzakelijk.
Alternatieven en gezamenlijke oplossingen
Als het openbaar vervoer uitvalt, ligt de eerste stap eveneens bij jou om een oplossing te zoeken. Lukt dat niet, dan is overleg met je werkgever nodig om samen opties te verkennen. Denk aan thuiswerken, verlof opnemen of werkzaamheden later inhalen. Zulke oplossingen vragen maatwerk en onderling begrip. Door samen te zoeken naar wat haalbaar is, voorkom je onnodige conflicten en blijft de werkrelatie gezond.
Thuiswerken als logische uitweg
De FNV ziet thuiswerken als een logische oplossing wanneer dat praktisch mogelijk is. In veel functies is dat echter geen realistische optie. Juist dan is het belangrijk om vooraf afspraken te maken over werken bij extreem weer. De vakbond adviseert om de ondernemingsraad hierbij te betrekken. Bedrijven die hier beleid voor hebben, ervaren vaak minder discussie. Toch blijft maatwerk noodzakelijk, omdat niet elke functie vergelijkbaar is.
Afstand en reistijd wegen mee
De afstand tussen je woning en werk speelt een belangrijke rol bij de beoordeling van wat redelijk is. Een korte reis die iets langer duurt, wordt vaak acceptabel gevonden. Anders ligt dat bij lange afstanden die door het weer extreem worden verlengd. Wanneer een gebruikelijke reistijd verdubbelt tot meerdere uren, kan dat onredelijk zijn. Volgens de FNV moet dit altijd in overleg worden besproken.
Extra verantwoordelijkheid voor werkgevers
Als je kunt aantonen dat reizen met auto of openbaar vervoer onveilig is, moet je werkgever meedenken. Dat kan betekenen dat alternatief vervoer wordt geregeld of extra kosten worden vergoed. Zeker wanneer jouw aanwezigheid cruciaal is, rust er meer verantwoordelijkheid bij de werkgever. Veiligheid mag nooit ondergeschikt raken aan productiviteit. Werkgevers hebben bovendien een zorgplicht die ook het reizen raakt.
Waarschuwingen en officiële kleurcodes
Er bestaat een duidelijk verschil tussen lichte sneeuwval en extreem gevaarlijk weer. Wanneer het KNMI of de overheid reizen afraadt, zoals bij code rood, moeten werkgevers maatregelen nemen. Bedrijven kunnen dan eerder sluiten of medewerkers oproepen thuis te blijven. In zulke situaties is verlof opnemen meestal niet nodig. Werkafspraken worden vaak aangepast, zodat veiligheid voorop blijft staan.
Verschil tussen code oranje en geel
Bij code oranje ligt de beoordeling minder vast. Advocatenkantoor Rutgers & Posch stelt dat per werknemer moet worden gekeken wat redelijk is. De ene persoon kan veilig reizen, terwijl dat voor een ander onverantwoord is. Factoren zoals afstand, vervoermiddel en ervaring spelen mee. Code geel geldt als een mildere waarschuwing. Dan wordt meestal verwacht dat je gewoon naar het werk komt.
Werken in de buitenlucht vraagt extra zorg
Niet iedereen werkt binnen. Voor beroepen in de buitenlucht gelden aanvullende regels. Werkgevers moeten zorgen voor een veilige werkomgeving, ook bij slecht weer. Als buiten werken gevaarlijk wordt, moet het werk worden aangepast. Een bezorger mag bijvoorbeeld niet worden afgerekend op minder afleveringen door sneeuwval. Volgens de FNV is dat onredelijk en onveilig.
Kwetsbaarheid vraagt om maatwerk
Extra kwetsbaarheid door ziekte of zwangerschap vraagt om meer zorgvuldigheid. Volgens Besselink mag van de ene werknemer meer worden gevraagd dan van de andere. Iedere situatie vraagt een eigen afweging. Juist daarom is open overleg zo belangrijk. Grote conflicten over werken bij extreem weer komen zelden voor. In de praktijk lukt het meestal om er samen uit te komen.
Duidelijke communicatie voorkomt conflicten
Het belangrijkste blijft heldere communicatie tussen jou en je werkgever. Zomaar thuisblijven zonder overleg vergroot de kans op misverstanden. Tegelijk moet er ruimte zijn om aan te geven wanneer reizen echt onveilig voelt. Door tijdig afspraken te maken en begrip te tonen, ontstaat rust. Extreme weersomstandigheden vragen flexibiliteit en gezond verstand. Dat gezamenlijke uitgangspunt voorkomt vaak problemen.
