Je ziet hoe het pas aangetreden minderheidskabinet van Rob Jetten nog nauwelijks is gestart, maar al steun moet zoeken buiten de coalitie. Zonder meerderheid in de Tweede Kamer is oppositiesteun onmisbaar. Precies daar ontstaat spanning. Jesse Klaver maakt duidelijk dat steun voorwaarden kent. Hij spreekt niet verhullend. Je merkt dat hij geen blanco cheque wil afgeven. Daarmee wordt zichtbaar hoe kwetsbaar het kabinet opereert.
Kabinet zonder meerderheid met grote plannen
Je ziet dat het kabinet bestaat uit D66, VVD en CDA. Samen missen zij een Kamermeerderheid. Daardoor wordt vrijwel elk wetsvoorstel afhankelijk van externe steun. Die realiteit vergroot de politieke druk. Eisen worden openlijk gesteld. Onderhandelingen verplaatsen zich naar het publieke domein. Je merkt dat dit het kabinet kwetsbaar maakt.
Klaver benut ruimte en zet publieke druk
Je ziet Klaver strategisch handelen. Hij noemt het coalitieakkoord onvoldoende ambitieus. Volgens hem kregen VVD-belangen te veel ruimte. Hij eist koerswijzigingen op klimaat, stikstof en belastingen. Dat betekent strengere maatregelen en hogere lasten voor bedrijven en vermogenden. Voorstanders zien noodzaak en rechtvaardigheid. Tegenstanders vrezen economische schade. Je merkt dat dit debat polariseert.
Belastingen als inzet van het machtsspel
Je ziet dat geld centraal staat in Klavers eisen. Hij wil hogere winstbelastingen en zwaardere lasten voor hoge inkomens. Daarmee wil hij publieke voorzieningen beschermen. Critici waarschuwen voor investeringsuitstel. Bedrijven kunnen vertrekken of afwachten. De opbrengst blijft onzeker. Je herkent deze spanning uit eerdere discussies.
Water bij de wijn of verlies van profiel
Je hoort politiek duider Frits Wester zeggen dat water bij de wijn nodig is. Dat oordeel klinkt breed. Toch roept het weerstand op. Kiezers vrezen principeloos bestuur. Concessies stapelen zich mogelijk op. Beleid kan opschuiven richting oppositie. Je voelt de zorg over profielverlies.
Sociaal beleid als extra drukmiddel
Je ziet dat Klaver zijn eisen verbreedt. Hij koppelt steun aan afspraken over WIA-hervormingen. Vakbonden moeten instemmen. Dat vergroot afhankelijkheid van maatschappelijke organisaties. Besluitvorming wordt trager. Hervormingen kunnen vastlopen. Je merkt dat ruilhandel dossiers verknoopt.
Machtsverschuiving buiten de coalitie
Je ziet dat formele macht niet alles zegt. Zonder steun van GroenLinks-PvdA dreigt stilstand. Met steun volgt een prijs. Beleid schuift zichtbaar naar links. Dat roept vragen op over representatie. Kiezers herkennen hun stem soms minder. Wantrouwen kan groeien.
Media en publieke reacties verdeeld
Je ziet media verdeeld reageren. Sommigen noemen dit logisch bij minderheidsbestuur. Anderen spreken van gijzeling. Op sociale media klinken zorgen over lasten en regeldruk. De electorale basis voelt voor sommigen dun. Je merkt dat het debat fel blijft.
Stabiliteit van het kabinet onder spanning
Je vraagt je af hoe houdbaar dit model is. Elke wet vraagt nieuwe onderhandelingen. Dat vergroot slijtage en interne spanning. Vooral VVD en CDA staan voor keuzes. Meebewegen kan regeren redden. Grenzen stellen kan blokkades veroorzaken. Nieuwe verkiezingen blijven een risico.
Vooruitblik op regeren op krediet
Je ziet dat het kabinet voorlopig op krediet regeert. Steun wordt telkens opnieuw gekocht. Beleidsconcessies zijn de valuta. Of dit stabiliteit brengt, is onzeker. Polarisatie kan toenemen. Eén conclusie dringt zich op. Machtsverhoudingen zijn verschoven door rekenkunde. Klaver speelt daarin voorlopig een sleutelrol.
