Voor veel Nederlanders betekent autorijden een gevoel van vrijheid en onafhankelijkheid, een waarde die niet verdwijnt naarmate de jaren vorderen. Toch brengt het ouder worden onvermijdelijk veranderingen met zich mee die hun weerslag hebben op de deelname aan het verkeer.
Fysieke en mentale veranderingen spelen een steeds grotere rol naarmate de leeftijd vordert, waardoor ook de regels voor oudere automobilisten worden aangepast. De aandacht voor verkeersveiligheid en verantwoord rijgedrag neemt toe, zeker nu het aantal actieve bestuurders op hoge leeftijd blijft stijgen door de vergrijzing.
Voor ruim een miljoen Nederlanders van 75 jaar en ouder wordt de rijbewijskeuring steeds belangrijker. Vanaf 1 januari 2026 gaan er ingrijpende aanpassingen gelden voor deze keuringen. Deze vernieuwingen zijn het gevolg van toegenomen zorgen over de kwaliteit en zorgvuldigheid waarmee de medische controles tot nu toe werden uitgevoerd.
Achtergrond en aanleiding voor strengere keuringen
De overheid en betrokken instanties willen de verkeersveiligheid verhogen, met een bijzondere focus op kwetsbare groepen zoals senioren. Sinds 2014 geldt al de verplichting voor automobilisten van 75 jaar en ouder om elke vijf jaar een medische keuring te ondergaan om hun rijbewijs te kunnen behouden.
Destijds werd de grens verhoogd van 70 naar 75 jaar, met als doel mobiliteit te behouden zonder de verkeersveiligheid uit het oog te verliezen.
Door de toenemende vergrijzing en het groeiende aantal oudere automobilisten, is er meer aandacht ontstaan voor de wijze waarop deze keuringen worden uitgevoerd. De balans tussen het waarborgen van de mobiliteit van ouderen en het vergroten van de veiligheid op de weg blijft een punt van aandacht.
Nieuwe richtlijnen vanaf 2026
Vanaf 2026 worden de eisen voor de rijbewijskeuring aanzienlijk strenger. De kern van de aangescherpte regelgeving is dat keuringen voortaan met meer zorgvuldigheid moeten worden uitgevoerd. Aanleiding hiervoor zijn signalen dat sommige artsen de keuringen in een te hoog tempo afhandelden, waardoor gezondheidsproblemen mogelijk onopgemerkt bleven.
Er zijn gevallen bekend waarbij artsen tot wel dertig keuringen op één dag uitvoerden, iets wat volgens critici de kwaliteit van de beoordelingen niet ten goede kwam.
Om deze situatie te verbeteren, heeft het CBR landelijke standaarden opgesteld waaraan artsen zich moeten houden. Dit moet ervoor zorgen dat iedere keuring grondig en volgens vaste richtlijnen verloopt. De verwachting is dat deze strengere aanpak leidt tot een eerlijkere en betrouwbaardere beoordeling van de rijgeschiktheid van oudere bestuurders.
LEES OOK:Schokkend incident met wielrensters: bestuurder keert om na aanrijding en rijdt opnieuw in
Een andere belangrijke wijziging is dat automobilisten vanaf 2026 verplicht zijn een recent medicatieoverzicht van hun apotheek mee te nemen naar de keuring. Medicijngebruik is een cruciale factor bij de beoordeling van de rijvaardigheid.
Tijdens de keuring wordt verder aandacht besteed aan het gezichtsvermogen en de bloeddruk van de bestuurder, zodat gezondheidsrisico’s beter kunnen worden ingeschat en indien nodig sneller maatregelen getroffen kunnen worden.
Verloop en uitkomst van de keuring
De procedure van de rijbewijskeuring bestaat uit twee delen. Allereerst vult de bestuurder een gezondheidsverklaring in via het CBR. In de meeste gevallen wordt deze verklaring niet door de eigen huisarts beoordeeld, maar volgt een doorverwijzing naar een onafhankelijke arts voor het daadwerkelijke onderzoek.
Tijdens de keuring wordt specifiek gekeken naar het zicht, de bloeddruk en het medicijngebruik van de bestuurder. Op basis van de bevindingen uit het medische onderzoek beslist het CBR of het rijbewijs wordt verlengd.
Deze verlenging kan voor een periode van één tot maximaal vijf jaar zijn, afhankelijk van de individuele situatie en de uitkomsten van de keuring.
Voor automobilisten die twijfelen aan hun eigen rijgeschiktheid bestaat de mogelijkheid om buiten de reguliere keuring om een medische beoordeling of zelfs een rijvaardigheidstest aan te vragen bij het CBR. Dit kan extra zekerheid bieden aan bestuurders die niet zeker weten of zij nog veilig aan het verkeer kunnen deelnemen.
Kritiek op de uitvoering van de keuringen
Ondanks het bestaan van regels en procedures, is er kritiek ontstaan op de manier waarop de keuringen worden uitgevoerd. Uit berichtgeving blijkt dat sommige artsen op één dag tientallen keuringen verrichten, waardoor de grondigheid van de beoordelingen in het geding komt.
Bij een gemiddelde vergoeding van €75 per keuring ontstaat het risico van zogenaamd ‘lopendebandwerk’, waarbij de kwaliteit kan lijden onder de kwantiteit.
Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, zoals gepubliceerd door AD.nl, laten zien dat het overgrote deel van de oudere automobilisten zonder problemen door de keuring komt. In 2024 werden bijna 95.000 keuringen uitgevoerd, waarvan slechts 1.900 bestuurders – ongeveer 2 procent – werden afgekeurd.
Toch blijft de vraag bestaan of de keuringen grondig genoeg zijn om alle gezondheidsrisico’s op te sporen.
Discussie over verkeersveiligheid van ouderen
Of oudere bestuurders daadwerkelijk vaker betrokken zijn bij verkeersongevallen is moeilijk te zeggen, omdat er in Nederland geen specifieke statistieken over worden bijgehouden. Wel is duidelijk dat ouderen door hun fysieke kwetsbaarheid meer risico lopen bij een ongeval.
Dit vertaalt zich ook in de premies voor autoverzekeringen: automobilisten van 75 jaar of ouder betalen gemiddeld €4,63 per maand meer voor een WA-verzekering dan bestuurders van 50 jaar.
LEES OOK:Afschuwelijk: Meerdere slachtoffers bij verschrikkelijk verkeersongeval A16
De discussie over de rijbewijskeuring voor ouderen laaide opnieuw op na een ernstig incident in Hengelo. Een 87-jarige bestuurder reed daar een ouder echtpaar aan, met tragische gevolgen: de man kwam om het leven en de vrouw raakte gewond.
Zulke gebeurtenissen zorgen ervoor dat de keuringen en de regels eromheen regelmatig onderwerp van gesprek zijn. Mede naar aanleiding van deze en vergelijkbare incidenten zijn de eisen voor de keuringen verder aangescherpt.
Toekomst van de rijbewijskeuring voor ouderen
Sinds de aanscherping van de richtlijnen die in 2026 ingaan, zijn de eisen voor de medische keuringen duidelijk en streng geformuleerd. Zowel het CBR als artsen en beleidsmakers hopen hiermee de kwaliteit van de keuringen te verbeteren en de verkeersveiligheid te vergroten.
Het blijft daarbij van groot belang dat iedere keuring zorgvuldig en objectief wordt uitgevoerd, ook al wordt uiteindelijk slechts een klein percentage van de 75-plussers afgekeurd.
De ontwikkelingen van de afgelopen jaren maken duidelijk dat er steeds meer aandacht komt voor de risico’s en verantwoordelijkheden van autorijden op oudere leeftijd. Met deze aangescherpte regelgeving willen de autoriteiten ervoor zorgen dat ouderen veilig en verantwoord aan het verkeer kunnen blijven deelnemen, zonder dat hun mobiliteit onnodig wordt beperkt.
