In Nederland overwegen steeds meer hoogopgeleide moslims om het land te verlaten. Het koude maatschappelijke klimaat waarin zij zich steeds minder welkom voelen, speelt hierin een grote rol.
Voor Yasmine en Mohammed, een jong stel uit Rotterdam, staat de keuze vast: zij hopen binnen anderhalf jaar hun leven in Nederland achter zich te laten en in Marokko een nieuwe toekomst op te bouwen.
In hun woonkamer, waar de geur van verse muntthee hangt, vertelt Yasmine over haar ervaring in Nederland. Ze voelt zich steeds vaker bekeken en veroordeeld door haar keuze om een hoofddoek te dragen.
Mohammed vult haar aan, terwijl hij een koekje aanreikt: “Ik heb jarenlang geprobeerd me aan te passen aan de Nederlandse samenleving, maar als je je niet volledig conformeert, blijf je gezien worden als een vreemdeling.”
Toenemende emigratieplannen onder moslims
De verhalen van Yasmine en Mohammed staan niet op zichzelf. Uit gesprekken blijkt dat emigreren een veelvoorkomend onderwerp van gesprek is onder Nederlandse moslims, vooral hoogopgeleiden.
Een radioprogramma, Nieuws en Co, rapporteerde dat de interesse om Nederland te verlaten toeneemt onder moslims. Er zijn geen harde cijfers, maar gegevens van het CBS laten zien dat in Nederland geboren kinderen van Marokkaanse ouders vaker besluiten het land te verlaten.
De groeiende discriminatie en het gevoel van uitsluiting spelen een belangrijke rol in deze beslissing. Een studie van Warda Belabas en Petra de Jong, onderzoekers aan de Erasmus Universiteit, bevestigt deze bevinding.
Zij spraken met 25 Marokkaanse Nederlanders die als volwassene naar Marokko zijn geëmigreerd en stelden vast dat een vijandig klimaat jegens moslims doorslaggevend was voor hun vertrek.
Integratieparadox
Borja Martinović, hoofddocent aan de Universiteit Utrecht, legt uit dat dit fenomeen bekendstaat als de integratieparadox. Hoger opgeleide migranten voelen zich vaker uitgesloten en vervreemd dan hun lager opgeleide landgenoten. “Zij zijn beter op de hoogte van maatschappelijke en politieke ontwikkelingen en worden vaker geconfronteerd met discriminatie,” aldus Martinović.
Deze gevoelens zijn herkenbaar voor Hajar, een 35-jarige Marokkaanse Nederlander. Hajar werkte jarenlang als jurist en was actief in de media om op te komen voor moslimvrouwen. “Ik was optimistisch over de verbetering van de Nederlandse samenleving, maar inmiddels geloof ik daar niet meer in,” zegt ze.
Ze denkt er serieus over na om Nederland te verlaten, vooral nu het politieke klimaat steeds harder wordt. De overwinning van radicaal-rechts en de regeringsvorming met de PVV waren voor haar een dieptepunt.
Nieuwe generaties trekken naar Marokko
Saloua Bourhim is een van de vele moslims die de stap al hebben gezet. Zij woont inmiddels dertien jaar in het Marokkaanse kustplaatsje Essaouira, waar zij haar kinderen wil opvoeden zonder de dagelijkse confrontatie met discriminatie.
Ze deelt haar ervaringen met duizenden volgers op Instagram en merkt dat steeds meer jonge moslims uit Nederland interesse tonen in een emigratie naar Marokko.
Wat haar destijds dreef, was de wens om haar kinderen een veilige omgeving te bieden, weg van de stigmatisering die zij als jongerenwerker in Amsterdam vaak zag.
Ze wilde voorkomen dat haar kinderen dezelfde worstelingen met hun identiteit zouden ervaren als de jongeren die ze in Nederland begeleidde. Voor haar was de keuze helder: “Het was nu of nooit.”
