De onrust over de wet die het strafbaar maakt om zonder verblijfsvergunning in Nederland te zijn, groeit met de dag. Niet alleen onder ongedocumenteerden zelf, maar ook bij mensen en organisaties die hen helpen of onderdak bieden. Hoewel de Tweede Kamer al akkoord is gegaan, blijft het onzeker of de wet ook daadwerkelijk van kracht wordt. In de Eerste Kamer lijkt een meerderheid namelijk ver weg.
Solidariteit op het Schouwburgplein
Op zondagmiddag kwamen ongeveer driehonderd mensen samen op het Schouwburgplein in Rotterdam om hun solidariteit te tonen met de ongedocumenteerde gemeenschap. Jij kon er spandoeken zien met teksten als ‘menselijkheid overwint’, ‘geen gekloot, bed, bad, brood’ en ‘being alive should never be a crime’.
De demonstratie werd ondersteund door lokale afdelingen van politieke partijen zoals GroenLinks, SP, PvdA, BIJ1, Partij voor de Dieren en de ChristenUnie.
Persoonlijke verhalen raken
Een van de deelnemers, Ishmail Kamara, weet uit eigen ervaring hoe het voelt om jarenlang zonder papieren te leven. Hij was tien jaar ongedocumenteerd, maar heeft sinds drie jaar een verblijfsstatus. Tegenover Hart van Nederland vertelt hij: “Ik kan nu werken.
Ik vind het belangrijk om mijn stem te laten horen en op te komen voor een groep mensen die niet voor zichzelf durft te spreken.” De term ‘illegaal’ vindt hij pijnlijk. “Mijn boodschap aan de Eerste Kamer is simpel: doe het niet. Mensen hebben rechten. Mensen zonder papieren zijn geen criminelen.”
Lokale oproep aan gemeentes
De demonstratie werd onder andere georganiseerd door Stichting LOS, een organisatie die zich inzet voor de opvang van ongedocumenteerden in Nederlandse steden. Joset, coördinator van de stichting, legt uit dat het probleem niet alleen juridisch is.
“Sommige mensen die als uitgeprocedeerd zijn bestempeld, blijken later toch recht te hebben op een verblijfsvergunning,” vertelt ze. Met de strafbaarstelling komt ook het bieden van hulp aan deze mensen mogelijk onder druk te staan.
Angst onder de doelgroep
Larissa Vlieger, gemeenteraadslid voor GroenLinks en medeorganisator van het protest, ziet dat het onderwerp breed leeft in de samenleving. “Op sociale media wordt er veel over gepraat.
Maar onder de doelgroep zelf is vooral angst,” legt ze uit. Die onzekerheid raakt veel mensen diep. “Ze weten niet wat er gaat gebeuren. Met deze actie willen we laten zien: wij zijn er voor jullie.”
Toekomst van de wet onzeker
Vorige week stemde de Tweede Kamer in met een pakket strengere asielmaatregelen. Onderdeel daarvan is het strafbaar stellen van het verblijf in Nederland zonder verblijfsvergunning.
Ook het actief helpen van ongedocumenteerden zou daarmee strafbaar kunnen worden. Toch is er nog hoop op een andere uitkomst. De Eerste Kamer moet de wet nog goedkeuren, en de kans dat daar een meerderheid voor is, wordt als klein ingeschat.
