In Porrentruy, een Zwitsers stadje vlak bij de Franse grens, is een zwembadbesluit in korte tijd veranderd in een nationale discussie. Wie er sinds begin juli zonder Zwitsers paspoort aanklopt, komt niet meer vanzelfsprekend binnen.
Wat begon als gemopper over overlast en intimidatie, eindigde in een harde maatregel met een gevoelig randje. Het bad zegt dat het moest kiezen voor veiligheid, tegenstanders zien vooral uitsluiting en stigmatisering.
Wat er voorafging aan het besluit
De zwembadleiding wijst op een reeks incidenten die zich de afgelopen maanden opstapelden. Volgens meldingen ging het om groepen jonge mannen die vanuit Frankrijk kwamen, wat door de ligging van Porrentruy—op ongeveer tien kilometer van de grens—makkelijk en snel is.
Bezoekers klaagden over nagefloten meisjes, intimiderend geroep en gesis, en situaties waarin grenzen werden overschreden. In sommige meldingen wordt zelfs gesproken over ongewenste aanrakingen, terwijl ook personeel herhaaldelijk verbaal werd lastiggevallen en één keer fysiek.
Eerst softer, toen strenger
Het zwembad benadrukt dat het niet meteen naar het zwaarste middel greep. Er zouden bezoekers zijn aangesproken, het toezicht werd aangescherpt en er werd geprobeerd de sfeer terug te brengen met duidelijke regels en zichtbare aanwezigheid van medewerkers.
Ook werden individuele maatregelen genomen: twintig jongeren kregen een persoonlijk zwemverbod. Alleen bleef de onrust volgens het bad aanhouden, terwijl het veiligheidsgevoel juist verder wegzakte. Ouders werden terughoudender en sommige vaste bezoekers bleven helemaal weg.
Nieuwe regels aan de poort
Sinds begin juli geldt een toegangsbeperking die in de praktijk neerkomt op streng selecteren bij de ingang. Wie naar binnen wil, moet een Zwitsers paspoort hebben óf aantonen dat hij of zij in Zwitserland woont of werkt via een geldige verblijfstitel.
Toeristen worden niet volledig buitengesloten, maar moeten wel via een omweg: wie in een hotel logeert kan een gastenkaart regelen via de accommodatie. Dagjesmensen uit de grensstreek, die spontaan langskomen, vallen daarmee buiten de boot.
Zwembad: “Het is sindsdien bijna rustig”
Volgens de zwembadleiding heeft de maatregel direct effect gehad. Medewerkers zouden merken dat de sfeer kalmer is, dat ze minder alert hoeven te zijn en dat het dagelijkse werk weer draait om toezicht en service in plaats van constant brandjes blussen.
Ook gezinnen zouden voorzichtig terugkeren, juist omdat ze weer ontspannen willen kunnen zwemmen zonder gedoe. Het bad noemt de stap nadrukkelijk tijdelijk en vooral praktisch: niet bedoeld als statement, maar als ingreep die volgens hen eindelijk wél werkte.
Burgemeester: “Het gaat om gedrag, niet om afkomst”
Burgemeester Philippe Eggertswyler schaarde zich openlijk achter het besluit en benadrukte dat het niet draait om huidskleur of herkomst. In zijn uitleg ligt de kern bij de herkomst van de overlastgevers: volgens hem kwamen die vooral uit Frankrijk.
Hij wijst erop dat zwembaden in Frankrijk zelf ook met incidenten kampen en soms zelfs tijdelijk sluiten. Porrentruy kiest in zijn ogen juist voor een manier om het bad open te houden, door strenger te zijn aan de poort.
Kritiek: “Collectieve straf en discriminatie”
Tegenstanders vinden het besluit juist te bot en te breed. Anti-racismeorganisaties en politici waarschuwen dat je met zo’n maatregel veel onschuldige mensen treft, terwijl de daadwerkelijke probleemgroep relatief klein kan zijn.
Daarnaast roept het controleren van identiteitsbewijzen aan de ingang weerstand op. Critici vinden dat dit schuurt met gelijke behandeling en het principe dat openbare voorzieningen toegankelijk horen te zijn, zeker wanneer “buitenlanders” zo expliciet het mikpunt lijken.
Ook kanton Jura is niet enthousiast
De rel bleef niet beperkt tot Porrentruy. Het provinciale bestuur van kanton Jura sprak zich uit tegen de maatregel en wil dat het zwembad weer toegankelijk wordt zoals voorheen. De boodschap is duidelijk: Zwitserland wil open en inclusief blijven.
Dat legt extra druk op de gemeente en de zwembadleiding. Zelfs als de rust op korte termijn terugkeert, blijft de vraag of de aanpak juridisch standhoudt én hoe je het maatschappelijk uitlegt zonder een hele groep weg te zetten.
Verplaatst het probleem zich over de grens?
Volgens de burgemeester speelt ook mee dat jongeren uitwijken naar plekken waar ze wél welkom zijn, zeker als zwembaden in de regio tijdelijk (deels) sluiten of strengere regels hanteren. Een open bad wordt dan vanzelf een magneet.
Porrentruy was bovendien aantrekkelijk omdat het een van de weinige baden in de buurt zou zijn geweest dat open was én geen toegangsgeld vroeg. Grote groepen komen dan snel, en met een kleine harde kern is een reeks incidenten zo ontstaan.
Tijdelijk tot het einde van de zomer
Belangrijk detail: dit is niet bedoeld als permanente afsluiting. Het zwembad zegt dat de regeling tot het einde van de zomer geldt, waarna de toegangseisen in principe weer worden versoepeld en het bad opnieuw voor iedereen toegankelijk kan zijn.
Toch ligt een simpele terugkeer naar “zoals het was” niet voor de hand. De kans is groot dat er na de zomer wordt gekeken naar extra beveiliging, strengere huisregels of andere controlemaatregelen, zodat de rust niet meteen weer verdwijnt.
Veiligheid zonder uitsluiting blijft de moeilijke balans
De kwestie raakt aan een bredere vraag waar meer gemeenten mee worstelen: wat doe je als losse verboden en waarschuwingen niet genoeg zijn, maar een brede maatregel meteen voelt als het straffen van een hele groep op basis van paspoort?
Porrentruy koos voor een tijdelijke, harde ingreep en zegt: het werkt. Tegenstanders zeggen: het schuift gevaarlijk richting discriminatie. Wat vind jij—begrijpelijk of een stap te ver? Laat het weten op onze social media.
Bron: menszine.nl
