Je ziet dat illegale fatbikes met gashendel en complete opvoersets opvallend eenvoudig online verkrijgbaar zijn. Voor enkele honderden euro’s arriveert een pakket vaak binnen een week aan de voordeur. Die snelle beschikbaarheid baart het kabinet grote zorgen over verkeersveiligheid en toezicht. De vraag onder jongeren groeit zichtbaar, terwijl snelheden toenemen en risico’s stijgen. Tegelijk ontbreekt overzicht op importstromen, waardoor handhaving structureel achterblijft en toezicht tekortschiet.
Bestellen zonder merkbare drempels
Je merkt dat buitenlandse webshops elektrische tweewielers met dikke banden en gashendel aanbieden. Vaak worden duidelijke opvoerinstructies meegeleverd. De herkomst ligt regelmatig in China, met levering binnen zes dagen. Dat gemak vormt het kernprobleem voor beleidsmakers. De populariteit groeit snel, terwijl controle grotendeels ontbreekt. Minister Tieman spreekt van een hardnekkig veiligheidsvraagstuk waarbij regels het tempo van online handel niet bijbenen.
Beperkte grip op internationale platforms
Je hoort dat vooral platforms buiten de Europese Unie problemen veroorzaken voor het kabinet. Met Nederlandse marktplaatsen bestaan afspraken over het weren van illegale fatbikes. Bij internationale aanbieders ontbreekt vaak een aanspreekpunt. Juridische handhaving wordt daardoor complex en tijdrovend. De overheid erkent dat grensoverschrijdende verkoop structurele gaten veroorzaakt. Dat gebrek aan grip ondermijnt effectief toezicht en vergroot risico’s op de weg.
Massale instroom via Nederlandse grenzen
Je ziet hoe de schaal van import het probleem onderstreept. In 2024 kwamen via Nederland meer dan een miljard producten de Europese Unie binnen. Tussen deze goederen bevinden zich elektrische voertuigen die Europese eisen missen. Volledige controle is onmogelijk, erkennen autoriteiten. De omvang van het handelsverkeer overstijgt ruimschoots de capaciteit van inspectiediensten. Daardoor glippen veel producten ongezien door het systeem.
Juridisch grijs gebied bij invoer
Je merkt dat fatbikes juridisch niet altijd duidelijk binnen bestaande categorieën passen. Bij invoer worden ze soms aangemeld als e-bike of bromfiets. Voor grenspassage hoeft een voertuig nog niet klaar te zijn voor de openbare weg. Dat bemoeilijkt direct ingrijpen. Pas later blijkt soms dat het voertuig niet is toegestaan. Dan ontstaat alsnog een handhavingsvraagstuk.
Selectie en steekproeven bij controle
Je ziet dat de douane daarom werkt met risicoselecties en steekproeven. Zendingen met een laag risicoprofiel en correcte papieren passeren de grens. Onregelmatigheden komen vaak pas aan het licht bij verkoop of gebruik. Dan volgt handhaving alsnog. Deze werkwijze laat echter veel producten ongezien doorstromen naar consumenten, met alle gevolgen van dien.
Onzichtbare levering aan huishoudens
Je merkt dat het onduidelijk blijft hoeveel illegale fatbikes daadwerkelijk huishoudens bereiken. De douane registreert geen onderscheid naar vermogen of opvoersets. Cijfers over onderscheppingen bij directe consumentenleveringen ontbreken volledig over het afgelopen jaar. De toets vindt pas later plaats. Dat gebeurt wanneer toezichthouders ingrijpen bij aanbod of gebruik op straat.
Toezicht verschuift na levering
Je ziet dat na levering de verantwoordelijkheid verschuift naar toezichthouders. De Inspectie Leefomgeving en Transport en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit speuren online naar verboden aanbod. Platforms moeten advertenties verwijderen na meldingen. Sinds februari 2024 geldt deze plicht voor grote platforms via de Digital Services Act. De naleving verschilt sterk per aanbieder.
Beperkt zichtbaar effect op straat
Je merkt dat dit beleid enig effect heeft. In het eerste kwartaal van 2025 verwijderde Marktplaats 1.150 advertenties na verzoeken van de Inspectie. Hoeveel voertuigen daadwerkelijk van de weg bleven, is onbekend. Het effect op straatniveau laat zich moeilijk meten. Handhaving blijft daardoor vooral reactief en achteraf.
Verschuiving naar besloten kanalen
Je ziet dat handelaren zich snel aanpassen aan maatregelen. Na verwijdering verschijnen vergelijkbare advertenties vrijwel direct opnieuw. Een groeiend deel van het aanbod verplaatst zich naar Snapchat, TikTok en besloten kanalen. Daar is toezicht lastiger en zicht beperkt. Betrouwbare cijfers ontbreken, waardoor de werkelijke omvang grotendeels onduidelijk blijft voor autoriteiten.
Europese druk op grote webwinkels
Je hoort dat de Europese Commissie onderzoekt hoe AliExpress omgaat met illegale producten. Het platform moest bindende toezeggingen doen over betere controle en snellere verwijdering. Bij nalatigheid dreigen boetes tot zes procent van de wereldwijde omzet. Deze druk moet structurele verbeteringen afdwingen binnen internationale marktplaatsen.
Aandacht blijft ook nationaal nodig
Je merkt dat waakzaamheid binnen Nederland noodzakelijk blijft. Af en toe bieden winkels of webshops alsnog fatbikes met gashendel aan. Met Marktplaats en Bol wordt structureel overleg gevoerd. Volgens het kabinet nam het openlijke aanbod zichtbaar af door strengere moderatie. Toch blijft volledige naleving moeilijk afdwingbaar.
Helmplicht staat los van fatbikes
Je ziet dat het ministerie parallel werkt aan een helmplicht voor jongeren op e-bikes. Minister Tieman benadrukt dat deze maatregel losstaat van fatbikes. Aanleiding is een sterke stijging van hersenletsel bij 12- tot 18-jarigen tussen 2020 en 2024. Onderzoek toont dat onderscheid naar fatbike praktisch onuitvoerbaar is.
Gedrag en aansprakelijkheid centraal
Je merkt dat de aanpak drieledig blijft. Handhaving, marktoezicht en gedragsverandering vormen de kern. Campagnes waarschuwen voor risico’s, aansprakelijkheid en onverzekerd rijden. Ook aandacht voor passende e-bike verzekeringen groeit. Het ministerie onderzoekt waarom opvoeren aantrekkelijk blijft. Samen met scholen en gemeenten volgen gerichte acties.
Vooruitblik richting 2026
Je ziet dat nieuwe voorstellen voor gedrag en veiligheid in het voorjaar van 2026 worden verwacht. Tot die tijd blijven illegale fatbikes eenvoudig online verkrijgbaar. Overheidsoptreden volgt vooral na levering. De realiteit toont een reactief systeem. Regelgeving, toezicht en online handel blijven voortdurend uit balans.
