De energierekening gaat dit jaar omlaag, en dat is voor veel huishoudens echt even ademhalen. Volgens nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) komt de gemiddelde jaarrekening in 2026 voor het eerst sinds eind 2024 weer onder de € 2.000 uit. Geen gigantische val, wel een duidelijke verschuiving.
Opvallend: die daling komt nauwelijks door scherpe prijsverlagingen. Het grootste verschil zit in het verbruik. Nederlanders draaien simpelweg iets minder gas en stroom door de meter. En juist dat maakt nu het verschil.
Lagere energierekening volgens het CBS
Het CBS baseert de nieuwe raming op de gas- en stroomtarieven van januari 2026. Daarmee komt de gemiddelde energierekening op € 1.993 per jaar uit. Dat is € 52 minder dan een jaar eerder, oftewel een daling van ongeveer 2,5%.
Wie hoopt dat dit vooral door lagere tarieven komt, moet zijn verwachtingen bijstellen. Het CBS ziet dat de besparing vooral voortkomt uit minder verbruik. Huishoudens gebruikten gemiddeld minder gas en stroom, goed voor zo’n € 47 voordeel op jaarbasis.
Waarom verbruik nu zwaarder telt dan prijs
De energieprijzen zakten namelijk maar een beetje. Als iedereen precies evenveel was blijven gebruiken als vorig jaar, dan was de rekening volgens het CBS slechts € 5 lager uitgekomen. Dat maakt helder waar de echte winst dit jaar vandaan komt.
Vooral het gasverbruik loopt terug. Het CBS corrigeert daarbij voor temperatuurverschillen, zodat een zachte winter niet per ongeluk als ‘structureel zuiniger’ wordt gezien. Zo proberen ze in kaart te brengen wat er écht verandert in gedrag en woningen.
Grote verschillen tussen huishoudens
Die gemiddelde € 1.993 klinkt prettig, maar in de praktijk lopen de bedragen stevig uiteen. Een grote, oudere, vrijstaande woning met een gasgestookte installatie zit volgens het CBS gemiddeld op ruim € 3.370 per jaar. Dat is een compleet andere wereld.
Aan de andere kant van het spectrum staat bijvoorbeeld een eenpersoonshuishouden in een nieuw appartement: daar blijft de rekening gemiddeld onder de € 1.400. Woningtype, bouwjaar en gezinssamenstelling maken dus enorm veel uit.
Volledig elektrisch is het goedkoopst
Huishoudens in een volledig elektrische woning zijn gemiddeld het voordeligst uit. Het CBS komt daar uit op ongeveer € 1.020 per jaar. Het klinkt bijna ongelooflijk naast die € 3.370, maar het verschil is goed te verklaren.
Een volledig elektrische woning heeft meestal geen traditionele gasaansluiting meer en is vaak beter geïsoleerd. Minder warmteverlies betekent minder energievraag. Daarmee zie je hoe sterk de staat van de woning doorwerkt in de maandlasten.
Isolatie en stookgedrag wegen zwaarder dan contractshoppen
Interessant aan de CBS-cijfers: de verschillen tussen huishoudens worden lang niet alleen bepaald door tarieven. De kwaliteit van isolatie, het type verwarming en het dagelijkse stookgedrag lijken zwaarder te wegen dan de relatief kleine bewegingen in de energieprijs.
Met andere woorden: overstappen kan lonen, maar het echte grote geld zit vaak in structurele aanpassingen. Denk aan extra isolatie, kierdichting of een warmtepomp. In een minder energiezuinig huis kun je daar veel meer mee winnen.
Zonnepanelen en terugleverkosten: voordeel blijft, maar slinkt
Een belangrijk detail: het CBS neemt terugleverkosten voor zonnepanelen niet mee in de standaard energierekening. En juist die kosten duiken tegenwoordig steeds vaker op bij energieleveranciers. Daardoor kan de praktijk voor zonnepaneelbezitters anders uitpakken dan een gemiddelde rekensom.
Het CBS maakte wél een aparte berekening: een huishouden met zonnepanelen dat terugleverkosten betaalt, is daar gemiddeld € 244 per jaar aan kwijt. Daar staat een gemiddelde terugleververgoeding van € 505 tegenover, waardoor terugleveren per saldo nog geld oplevert.
Salderen verandert en dat kan je opbrengst raken
Toch is het voordeel ten opzichte van eerdere jaren kleiner geworden. En het blijft niet bij terugleverkosten: de salderingsregeling gaat de komende jaren veranderen. Salderen is het wegstrepen van teruggeleverde stroom tegen je eigen verbruik, en dat wordt stap voor stap afgebouwd.
Voor huishoudens met zonnepanelen betekent dit dat het slimmer wordt om meer stroom direct zelf te gebruiken, bijvoorbeeld door apparaten overdag te laten draaien. Ook loont het om contractvoorwaarden goed te checken, juist bij variabele vergoedingen en kosten.
Wat betekent dit voor jouw portemonnee in 2026?
Een daling van € 52 per jaar is geen jackpot, maar na jaren van onrust en stijgingen voelt het wel als een rustige correctie. De prijzen bleven het afgelopen jaar relatief stabiel, en dat maakt het plannen van vaste lasten net wat overzichtelijker.
De belangrijkste les blijft: jouw energierekening is vooral een optelsom van woning, installatie en gedrag. Zit je (nog) in een slecht geïsoleerd huis met veel gasverbruik, dan betaal je al snel fors boven het gemiddelde, ook als tarieven dalen.
Zo kun je het meeste besparen
Wie structureel wil besparen, heeft meestal meer aan een combinatie van verduurzamen en zuinig gebruik dan aan alleen het najagen van de goedkoopste leverancier. Met kleine gedragspunten (thermostaat, korter douchen) kom je al een eind, maar woningmaatregelen maken het verschil.
Denk aan isolatie van dak, vloer en spouwmuur, HR++-glas of het aanpakken van tocht. En voor wie groter wil denken: een (hybride) warmtepomp of slimmer sturen op verbruik kan de afhankelijkheid van gas verder verlagen.
Wat merk jij op dit moment van je energiekosten: zie je je maandbedrag al dalen, of juist niet? Laat het vooral weten via een reactie op onze sociale media.
Bron: geldzaken.nl
