Wie langer ziek is, leeft vaak al maanden in een soort tussenstand: je lichaam wil niet mee, je hoofd draait overuren en ondertussen probeer je je leven nog een beetje normaal te houden. Juist dan wil je duidelijkheid: wat kan er nog wél, wat niet, en hoe ga je financieel verder?
Maar voor steeds meer mensen blijft die duidelijkheid uit. Niet omdat hun situatie ineens minder serieus is, maar omdat het moment waarop het UWV knopen moet doorhakken opnieuw verder opschuift. En dat merk je niet alleen op papier, maar vooral in de weken en maanden die maar blijven doortikken.
Wat er nu speelt
De wachttijd voor een eerste beoordeling door een verzekeringsarts van het UWV loopt weer op. Informatie die onder meer via het AD naar buiten kwam, schetst een beeld dat mensen die wachten waarschijnlijk al herkennen: je dossier ligt ergens in de stapel, maar wanneer je aan de beurt bent, blijft vaag.
Voor een eerste keuring wordt inmiddels in meerdere regio’s gerekend met een wachttijd van ongeveer een jaar. En in sommige gebieden kan het zelfs oplopen tot vijftien maanden voordat je überhaupt voor het eerst door een arts wordt gezien.
Waarom die beoordeling zoveel uitmaakt
Na twee jaar ziekte komt voor veel werknemers het moment waarop de WIA in beeld komt: de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. Die regeling is bedoeld voor mensen die blijvende beperkingen hebben en daardoor nog maar deels of niet meer kunnen werken.
Die beoordeling is een kantelpunt. Niet alleen omdat er een uitkering aan vast kan zitten, maar ook omdat het rust kan geven: eindelijk zwart-op-wit wat realistisch is. Zonder medische beoordeling blijft alles hangen in ‘misschien’ en ‘later’.
De rol van de verzekeringsarts
Bij de WIA-keuring kijkt een verzekeringsarts naar medische informatie, behandelingen en beperkingen. Dat is meer dan een snelle blik op een dossier: het gaat om de vraag wat je op een normale werkdag nog aankunt, en waar je grenzen liggen.
Pas nadat die medische stap is gezet, kan het UWV verder met het arbeidskundige deel en uiteindelijk een beslissing nemen. Met andere woorden: als er te weinig artsen zijn, staat de hele keten stil. En dat is precies wat er nu gebeurt.
Tekort aan verzekeringsartsen blijft de bottleneck
Dat het UWV worstelt met capaciteit is al jaren bekend, maar het probleem blijft knellen. Je kunt het vergelijken met een file die nooit echt oplost: elke nieuwe aanvraag schuift achteraan aan, en iedereen die al wacht, ziet de eindstreep opschuiven.
Uit gezamenlijke berichtgeving van EenVandaag en het AD blijkt dat de langste wachttijden onder meer te vinden zijn in Midden- en Oost-Brabant, Groningen en Leeuwarden. Daar komen mensen uit boven de vijftien maanden wachttijd uit.
Meer aanvragen, maar minder artsen
Het UWV wijst erop dat er meer WIA-aanvragen binnenkomen, waardoor de druk oploopt. Dat is een logische verklaring, maar het schuurt extra omdat het aantal verzekeringsartsen de afgelopen periode juist niet is meegegroeid, en zelfs afnam.
Een belangrijke oorzaak is het wegvallen van zelfstandige artsen. Door strenger toezicht van de Belastingdienst op schijnzelfstandigheid moesten zzp-constructies worden aangepast of gestopt. Het gevolg: minder beschikbare artsen, en dus langere wachtrijen.
Regeling voor 60-plussers tijdelijk op de rem
Om achterstanden te beperken, bestond er een vereenvoudigde aanpak voor 60-plussers die een WIA-uitkering aanvroegen. In die route was niet altijd een uitgebreid medisch onderzoek nodig, wat tijd scheelde en capaciteit vrijmaakte voor andere dossiers.
Die regeling is (tijdelijk) stopgezet, waardoor meer aanvragen weer in het standaardproces terechtkomen. Dat klinkt technisch, maar in de praktijk betekent het simpelweg: de artsen moeten meer volledige beoordelingen doen, terwijl ze er al te weinig zijn.
Wat dit betekent voor mensen die wachten
Wie op een WIA-keuring wacht, zit vaak in een kwetsbare fase. De loondoorbetaling door de werkgever of de Ziektewet loopt richting een einde, re-integratie kan stroef verlopen, en ondertussen is er nog geen definitieve beslissing over inkomen en toekomst.
Dat geeft stress, en stress helpt zelden bij herstel. Veel mensen voelen ook de behoefte om zichzelf steeds opnieuw te ‘bewijzen’: dat ze echt ziek zijn, dat ze echt beperkt zijn, dat het niet om onwil gaat. Een lange wachttijd maakt dat gevoel scherper.
Het probleem werkt door buiten het UWV
De gevolgen blijven niet netjes binnen één loket. Als het UWV vertraagt, komt er druk te liggen bij werkgevers, bedrijfsartsen, gemeenten en soms ook bij familieleden die tijdelijk bijspringen. Het systeem schuift de spanning als het ware door naar de randen.
Daarnaast ontstaat er een extra laag aan werk: mensen bellen vaker, sturen aanvullingen of vragen om updates. Begrijpelijk — je wilt weten waar je aan toe bent — maar al die contactmomenten kosten ook weer tijd, waardoor de cirkel moeilijk te doorbreken is.
Hoe het UWV de achterstanden wil aanpakken
Het UWV probeert al langer slimmer te plannen, te prioriteren en waar mogelijk met tijdelijke maatregelen te werken. In de praktijk blijft het echter een rekensom met te weinig mensen: als de instroom hoog blijft en de capaciteit niet groeit, blijft het dweilen.
En als er tegelijk maatregelen verdwijnen die eerder tijd bespaarden, wordt het probleem zichtbaarder. De kern blijft pijnlijk eenvoudig: zonder voldoende verzekeringsartsen blijven dossiers liggen, en blijven mensen langer wachten op rust en richting.
Wat je kunt doen als je in de wachtrij staat
Er is geen snelle truc om je dossier ineens naar voren te krijgen, maar je kunt wel een paar dingen doen om grip te houden. Zorg dat je medisch dossier up-to-date is, bewaar brieven en verslagen, en houd contact met je casemanager of contactpersoon.
Daarnaast kan het helpen om je financiële situatie in scenario’s te bekijken: wat als het nog zes maanden duurt, wat als het nog langer wordt? Een vakbond, cliëntondersteuner of juridisch loket kan meedenken. En deel je ervaring vooral: dat helpt ook anderen.
En nu jij
Oplopende wachttijden klinken als een cijfer op een spreadsheet, maar raken mensen precies op het moment dat ze al weinig reserves hebben. De vraag is hoe lang dit nog als ‘tijdelijk’ kan worden verkocht, als het patroon telkens terugkomt.
Heb jij ervaring met een WIA-aanvraag of lang wachten op een UWV-keuring? We zijn benieuwd hoe dat bij jou ging en wat volgens jou écht zou helpen. Laat een reactie achter via onze sociale media en praat mee.
Bron: menszine.nl
